|
·
Sonu sıfırla biten sayıları çarpmak çok kolaydır. Mesela 3000 ile 500'i
çarpmak istediğimizde ilk önce 3 ile 5'i çarpar. Daha sonra 15'in yanına
kullanılan sıfır kadar sıfır koyar ve sonucu 1500000 buluruz.
·
Peki 5 ile biten sayıları kendileri ile çarpmak için ne yapmak gerekir?
Mesela 75x75 çarpımını göz önüne alalım. Onlar basamağındaki rakam olan 7 ile
bir ardılı olan 8'i çarpalım. 56 sayısının yanına birler basamağındaki
rakamlar olan 5 ile 5 çarpımını yazalım. Sonuç olarak 75x75 = 5625 buluruz.
Aynı şekilde 65x65 = 4225, 85x85=7225 bulunur.
·
Aralarında 2 fark bulunan sayıların çarpımını bulmak için, sayıların
ortalamasının karesinin 1 eksiğini alırız. Örneğin 29 ile 31'in çarpımından
30x30 - 1 = 899 bulunur.
·
İki bamaklı bir sayıyı 11 ile çarpmak istediğimizde sayının birler ve onlar
basamağındaki rakamları toplar, toplamı iki rakamın arasına yazarız. Örneğin
27x11=297 (2+7=9) buluruz. Eğer toplam 9'dan büyükse yüzler basamağındaki
rakamı bir arttırırız. Örneğin 49x11 = 539 buluruz. (4 ile 9'un toplamı 13
olduğundan 539 yazdık).
·
Birler basamağındaki rakamları 1 olan 2 basamaklı iki sayıyı çarpmak
istersek ne yapacağız? Örneğin 21x41 çarpımını ele alalım. İki sayının onlar
basamağındaki rakamlar olan 2 ve 4'ü ilk önce çarpalım, sonra toplayalım.
Sırasıyla çarpımı, toplamı ve sondaki 1 sayısını yan yana yazalım. Böylelikle
sonucu 861 buluruz. 31x51 çarpımı için 3x5 =15, 3+5=8 yazarsak çarpımın
sonucu 1581 bulunur. Eğer toplam 9'dan büyük olursa çarpıma bir ekleriz.
Örneğin 81x91 çarpımı için 8x9=72, 8+9=17. Çarpımın sonucu ise 7371 olur.
·
101, 1001, 10001, ... gibi bir sayı ile bu sayıdan bir basamak küçük A
sayısını çarpmak istediğimizde, A sayısını yan yana yazmak yeterlidir.
Örneğin 101x79=7979, 1001x278=278278, 10001=4162=41624162'dir.
·
Bir sayıyı 25 ile çarpmak için sayıyı 4'e böleriz. Eğer bölüm kalansız ise
bölümü 100 ile çarparız, 1 kalanlı ise bölümün yanına 25 koyarız, 2 kalanlı
ise bölümün yanına 50 koyarız, 3 kalanlı ise bölümün yanına 75 koyarız.
Örneğin 278x25 çarpımı için 278'i 4'e bölelim. Bölüm 69 kalan 2'dir. O halde
çarpımın sonucu 6950 bulunur.
|
